لیزر موهای زائد؛ چند جلسه لازم است و قبل و بعدش چه کنیم؟

تیغ دو روز بعد دوباره جوانه می‌زند، موم درد دارد و اپیلاتور حوصله می‌خواهد. خیلی‌ها بعد از سال‌ها کلنجار رفتن با این روش‌ها سراغ لیزر می‌آیند و خیلی‌هایشان هم از نتیجه راضی‌اند. اما کسانی که ناراضی‌اند، معمولاً یکی از این سه اشتباه را کرده‌اند: انتظار داشتند با یکی دو جلسه همه‌چیز تمام شود، جلسه‌ها را نامنظم آمدند، یا قبل و بعد از جلسه مراقبت‌ها را جدی نگرفتند. اگر این سه را درست کنید، بخش بزرگ کار انجام شده است.

لیزر دقیقاً چه کار می‌کند؟

ایده‌ی لیزر ساده است: نوری با طول موج مشخص به پوست تابیده می‌شود. رنگدانه‌ی تیره‌ی مو (ملانین) این نور را جذب می‌کند و آن را به گرما تبدیل می‌کند. این گرما از ساقه‌ی مو به ریشه می‌رسد و بخشی از فولیکول را که مسئول ساختن موی تازه است، از کار می‌اندازد. پوست اطراف رنگدانه‌ی کمتری دارد، پس گرمای کمتری می‌گیرد؛ سیستم خنک‌کننده‌ی دستگاه هم از سطح پوست محافظت می‌کند.

همین توضیح کوتاه، دو نکته‌ی مهم را روشن می‌کند. اول این‌که لیزر به ریشه‌ی مو نیاز دارد؛ اگر مو را با موم یا موچین کنده باشید، چیزی برای هدف گرفتن نمانده است. دوم این‌که تفاوت رنگ مو و پوست اهمیت دارد: موی تیره روی پوست روشن بهترین هدف است و موی بور، سفید یا قرمز رنگدانه‌ی کافی ندارد و به لیزر خوب جواب نمی‌دهد.

لیزرها با هم چه فرقی دارند؟

احتمالاً اسم‌هایی مثل الکساندرایت، دایود یا «اِن‌دی‌یگ» را شنیده‌اید. فرقشان بیشتر در طول موج و عمق نفوذ است و هیچ‌کدام برای همه‌ی پوست‌ها «بهترین» نیست:

مهم‌تر از اسم دستگاه، تنظیم درست آن برای پوست و موی شماست. انرژی زیاد روی پوست نامناسب ممکن است بسوزاند و انرژی کم، فقط وقت و هزینه را هدر می‌دهد.

چرا یک جلسه کافی نیست؟

همه‌ی موهای یک ناحیه هم‌زمان رشد نمی‌کنند. هر فولیکول چرخه‌ی خودش را دارد: یک دوره‌ی رشد (آناژن) که مو به ریشه‌اش وصل است و رنگدانه‌ی زیادی دارد، یک دوره‌ی کوتاه برگشت (کاتاژن) که ریشه جمع می‌شود، و یک دوره‌ی استراحت (تلوژن) که موی قدیمی فقط منتظر افتادن است. لیزر فقط در مرحله‌ی رشد، گرمای کافی را به مرکز رشد مو می‌رساند.

پس در هر جلسه فقط بخشی از موها، یعنی همان‌هایی که آن روز در مرحله‌ی رشدند، از کار می‌افتند. چند هفته بعد، دسته‌ی دیگری از فولیکول‌ها وارد مرحله‌ی رشد می‌شوند و نوبت آن‌هاست. فاصله‌ی جلسه‌ها دقیقاً برای همین تعیین می‌شود: نه آن‌قدر زود که موهای تازه هنوز به مرحله‌ی رشد نرسیده باشند، نه آن‌قدر دیر که فرصت از دست برود.

چند جلسه و با چه فاصله‌ای؟

برای بیشتر نواحی بدن، دوره‌ی اصلی ۶ تا ۸ جلسه است. چرخه‌ی مو در نواحی مختلف طول متفاوتی دارد، پس فاصله‌ی جلسه‌ها هم فرق می‌کند:

• صورت (پشت لب، چانه، خط فک): هر ۴ تا ۶ هفته. موهای صورت خانم‌ها، مخصوصاً اگر پای هورمون در میان باشد، گاهی جلسه‌های بیشتری لازم دارند.
• زیر بغل و دست‌ها: هر ۴ تا ۸ هفته.
• پاها، پشت و شانه‌ها: هر ۶ تا ۱۰ هفته.

معمولاً بعد از جلسه‌ی سوم و چهارم تفاوت کاملاً محسوس می‌شود: موها دیرتر درمی‌آیند، نازک‌تر و کم‌رنگ‌ترند و جاهای خالی بیشتر شده است. بعد از دوره‌ی اصلی، بعضی‌ها سالی یکی دو جلسه‌ی یادآور می‌آیند تا چند موی تازه‌ای را که فعال شده، بگیرند.

لیزر برای چه کسانی بهتر جواب می‌دهد؟

بهترین نتیجه را کسانی می‌گیرند که موی تیره و ضخیم روی پوست روشن تا گندمی دارند. اما این به معنای آن نیست که بقیه نمی‌توانند لیزر کنند:

• پوست تیره‌تر: با دستگاه و تنظیمات مناسب (معمولاً طول موج بلندتر و انرژی ملایم‌تر) کاملاً قابل انجام است؛ فقط باید با دقت بیشتری پیش رفت.
• موی بور، سفید، خاکستری یا قرمز: رنگدانه‌ی کافی ندارد و لیزر معمولاً روی آن اثر چندانی ندارد. این را صادقانه در جلسه‌ی مشاوره می‌گوییم.
• موهای کرکی خیلی نازک: پاسخشان ضعیف‌تر است و گاهی لیزر کردن آن‌ها توصیه نمی‌شود.
• موهای هورمونی: اگر رشد موی صورت یا بدن ناگهان زیاد شده یا با بی‌نظمی قاعدگی، آکنه‌ی شدید یا ریزش موی سر همراه است، بهتر است اول علت هورمونی (مثل تخمدان پلی‌کیستیک) بررسی شود. لیزر در این حالت هم کمک می‌کند، اما بدون درمان علت، موهای تازه مدام فعال می‌شوند.

قبل از جلسه چه کنیم؟

آماده کردن درست پوست، هم نتیجه را بهتر می‌کند و هم خطر عارضه را پایین می‌آورد:

• از ۴ تا ۶ هفته قبل، مو را از ریشه نکنید. موم، موچین، اپیلاتور و بندانداختن ممنوع؛ اصلاح با تیغ یا ماشین اشکالی ندارد.
• یک روز قبل، ناحیه را با تیغ اصلاح کنید. موی بلند روی پوست، گرما را روی سطح نگه می‌دارد و ممکن است پوست را بسوزاند.
• دو تا چهار هفته قبل برنزه نشوید؛ نه زیر آفتاب، نه با سولاریوم و نه با کرم‌های برنزه‌کننده.
• روز جلسه روی ناحیه کرم، دئودورانت، عطر یا آرایش نزنید.
• اگر روی ناحیه لایه‌بردار، رتینوئید یا کرم‌های اسیددار می‌زنید، از چند روز قبل قطعشان کنید.

روز جلسه چه اتفاقی می‌افتد؟

ناحیه‌ی درمان تمیز می‌شود و اگر لازم باشد، جاهای جامانده با تیغ اصلاح می‌شود. شما و کسی که لیزر را انجام می‌دهد، عینک محافظ مخصوص می‌زنید؛ چشم‌ها هیچ‌وقت نباید بدون محافظ در برابر نور لیزر باشند. در جلسه‌ی اول، گاهی اول یک شلیک آزمایشی روی ناحیه‌ی کوچکی زده می‌شود تا واکنش پوست دیده شود.

حس لیزر مثل ضربه‌ی کش لاستیکی همراه با گرمای کوتاه است. سیستم خنک‌کننده‌ی دستگاه یا ژل سرد این حس را قابل تحمل می‌کند. طول جلسه به اندازه‌ی ناحیه بستگی دارد: پشت لب چند دقیقه، زیر بغل حدود ده دقیقه و هر دو پا ممکن است نیم ساعت تا سه‌ربع طول بکشد.

بعد از جلسه؛ چند روز اول

کمی قرمزی و برجستگی‌های ریز دور ریشه‌ی موها (شبیه پوست مرغ) نشانه‌ی خوبی است؛ یعنی فولیکول‌ها گرما گرفته‌اند. این حالت معمولاً چند ساعت تا یکی دو روز می‌ماند. برای این‌که پوست راحت‌تر آرام شود:

• کمپرس خنک (نه یخ مستقیم) یا ژل آلوئه‌ورای ساده و بدون عطر بزنید.
• تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت حمام داغ، سونا، استخر و ورزش سنگینی که حسابی عرقتان را درمی‌آورد، کنار بگذارید.
• ناحیه را نخارانید و لیف یا اسکراب نکشید؛ چند روز هم لایه‌بردار و کرم‌های اسیددار نزنید.
• هر روز ضدآفتاب با SPF دست‌کم ۳۰ بزنید و تا دو هفته از آفتاب مستقیم و برنزه شدن دوری کنید.
• برای دئودورانت و آرایش، یک روز صبر کنید.

موهایی که بعد از لیزر «رشد می‌کنند»

یک تا سه هفته بعد از جلسه، ممکن است حس کنید موها دوباره درآمده‌اند. نگران نباشید؛ بیشترشان موهای آسیب‌دیده‌ای هستند که دارند از پوست بیرون رانده می‌شوند و خودشان می‌ریزند. با یک دستمال یا زیر دوش آرام رویشان دست بکشید، اما آن‌ها را با موچین نکنید.

عوارض احتمالی؛ کدام طبیعی است و کدام نه

وقتی لیزر با دستگاه مناسب و تنظیم درست انجام شود، عارضه‌ی جدی کم پیش می‌آید. قرمزی، کمی ورم دور ریشه‌ها و حس گرما مثل آفتاب‌سوختگی خفیف، طبیعی و گذراست. گاهی هم چند جوش ریز روی ناحیه دیده می‌شود که طی چند روز خوب می‌شود.

عارضه‌های نادرتر شامل تاول، تیره یا روشن شدن موقت رنگ پوست و، خیلی به‌ندرت، رشد بیشتر موهای نازک در لبه‌ی ناحیه‌ی درمان است. بیشتر این عوارض با انتخاب درست تنظیمات، دوری از آفتاب و گفتن سابقه‌ی پزشکی قابل پیشگیری‌اند.

چند باور رایج که درست نیست

• «لیزر سرطان‌زاست.» نور لیزرهای موهای زائد از نوع پرتوهای یونیزان (مثل اشعه‌ی ایکس) نیست و به عمق بدن هم نمی‌رسد؛ شواهدی از سرطان‌زا بودنش وجود ندارد.
• «بعد از جلسه‌ی اول باید همه‌ی موها بروند.» همان‌طور که دیدید، هر جلسه فقط بخشی از موها را می‌گیرد. قضاوت را برای بعد از چند جلسه بگذارید.
• «اگر لیزر را نیمه‌کاره رها کنم، موها پرپشت‌تر برمی‌گردند.» نه؛ موهایی که از کار افتاده‌اند برنمی‌گردند و بقیه همان‌طور که بودند رشد می‌کنند. فقط نتیجه ناقص می‌ماند.
• «تابستان اصلاً نمی‌شود لیزر کرد.» می‌شود، به شرط برنزه نبودن و مراقبت جدی از آفتاب.

در ساسان کلینیک

در بخش زیبایی و لیزر ساسان کلینیک سلمان‌شهر، پیش از جلسه‌ی اول نوع پوست و مو، سابقه‌ی دارویی و ناحیه‌ی درمان بررسی می‌شود و برنامه‌ی جلسه‌ها را همان روز با شما هماهنگ می‌کنیم. تنظیمات دستگاه برای هر نفر جداگانه انتخاب و در پرونده ثبت می‌شود تا جلسه‌های بعد دقیق‌تر پیش برود. این بخش همه‌روزه با هماهنگی قبلی پذیرش دارد؛ اگر از متل‌قو، عباس‌آباد یا شهرهای اطراف می‌آیید، درخواست نوبت بدهید تا زمان مشاوره را با شما هماهنگ کنیم.